نقشه برداري صنعتي و كارگاهي

بطوركلي نقشه برداري صنعتي و كارگاهي شامل يكسري امور نقشه برداري مي باشد كه جهت ارائه خدمات به اكيپ هاي كاري كارگاهي و يا اكيپ هاي نصاب صنعتي انجام مي گيرد تا آنها بتوانند عمليات نصب ستونها، تيرها، بتن ريزي، قالب بندي، آرماتوربندي، راهبري و كنترل سازه ها و ماشين آلات را بصورت صحيح و دقيق به انجام برسانند.

دقت در نقشه برداري صنعتي و كارگاهي :

حين انجام عمليات نقشه برداري صنعتي و كارگاهي دقت در كار نبايد هيچگاه فراموش شود و يا كار آسان گرفته شود. معمولاً بدنبال انجام هر مرحله از كار ، مراحل بعدي نيز وجود دارد كه وابسته به مرحله قبل مي باشد ازاينرو تمامي مراحل كار و تنظيمات مي بايست با نهايت دقت انجام گيرد.
دقت متعارف مختصات در امور نقشه برداري صنعتي برابر 1 الي 5 ميليمتر در هر جهت X و Y و Z و در نقشه برداري كارگاهي برابر 5 الي 20 ميليمتر در هر جهت قابل تغيير است و با توجه به حساسيت كار تعيين مي شود.

ابزار و وسايل در نقشه برداري صنعتي و كارگاهي :

همانگونه كه توضيح داده شد نقشه برداري صنعتي و كارگاهي نيازمند دقت بالايي بوده و مي بايست خطاي انساني به حداقل ممكن برسد، به همين علت مي بايست يك عمليات خاص كه توسط يك نقشه بردار اجرا مي شود ، توسط شخص ديگري كنترل و چك شود تا خطاي انساني به حداقل برسد.
دستگاههاي مورد استفاده بايد دستگاههاي با دقت 1 الي 5 ميليمتر در مختصات بوده و در كارهاي صنعتي و تونل بايد مجهز به طولياب ليزري بدون نياز به برچسب تيپ باشد.(مانند توتال استيشن ts06 لايكا) معمولاً در كارگاههاي تونل نياز به داشتن نورداخلي و رتيكول نوراني در دوربين ضروري است. در كاگاههاي بجز تونل نياز به داشتن فاصله ياب ليزري ضروري نمي باشد و در صورتي كه از ميني منشور استفاده شود مي توان به دقت بهتري رسيد. همچنين در نقشه برداري صنعتي براي تنظيمات ارتفاعي معمولاً از متر بجاي شاخص استفاده مي شود.

در كارهاي صنعتي و تونل جهت ايستگاه گذاري مي بايست از پيلار نقشه برداري استفاده شود تا عمليات استقرار دوربين و توجيه آن با كمترين خطاي ممكن انجام گيرد و ديگر نيازي به سه پايه نمي باشد. بطور كلي در نقشه برداري صنعتي و كارگاهي ايجاد نقاط رفرنس به انجام عمليات با دقت و سهولت بيشتر كمك مي كند كه در صورت نياز مي بايست اين نقاط توسط نقشه بردار ايجاد گردد.

محل استقرار اكيپ نقشه برداري كارگاهي و صنعتي :

معمولاً اكيپ هاي نقشه برداري كارگاهي و صنعتي در محلي نزديك به محل انجام عمليات نصب و اجرا در كارگاه مستقر مي باشند تا بتوانند نظارت مستمر در كار داشته باشند و از هر گونه خطاي اكيپ هاي نصاب و اجرايي جلوگيري كنند.
نكته مهم : اكيپ نقشه برداري كارگاهي و صنعتي مي بايست از زمان اجراي نقاط و انجام تنظيمات تا زمان اتمام جوشكاري ، بتن ريزي و يا بستن پيچ و مهره ها نظارت مستمر بر كار داشته باشند تا احياناً نقاط پياده شده ، توسط اكيپ هاي اجرايي جابجا نشده و يا از بين نرود. در يك كار كارگاهي نتيجه نهايي كار بسيار مهم مي باشد لذا در صورتي كه اكيپ نقشه برداري كار خود را با دقت عالي انجام دهد ولي در اثر عدم نظارت بر كار ، نتيجه كار اكيپ اجرايي مناسب نباشد و نياز به اصلاح و دوباره كاري باشد ، تمام زحمات انجام شده از بين مي رود و نقشه بردار نيز در اين كار مسئول مي باشد.

گزارش كار و نتايج پياده سازي ها و تنظيمات :

پس از پايان هر عمليات نقشه برداري كارگاهي و صنعتي مي بايست مسئول اكيپ نقشه برداري اقدام به تهيه گزارش و ارائه به مسئول مربوطه بنمايد. اين گزارش بايد شامل شرح امور انجام شده و مدت زمان انجام عمليات ، اطلاعات و نقشه هاي اوليه ، اطلاعات و كروكي نقاط پياده شده و تنظيمات انجام شده باشد كه بهتر است در جداول و با فرمت مناسب تهيه گردد كه در نهايت به تاييد دستگاه مشاور و كارفرما برسد. و جزء اسناد پروژه و مدارك چون ساخت As Built حفظ گردد.

چك كردن عمليات نقشه برداري :

اكيپ نقشه برداري مي بايست پس از پياده سازي نقاط و انجام تنظيمات كه معمولاً با دوربين انجام مي گيرد، نقاط مشخصي را كه توسط سرپرست تيم مشخص مي شود ، بعنوان مثال بكمك متركشي (يا عمليات مشابه) چك كند تا صحت عمليات انجام شده تاييد گردد. به اين عمل اصطلاحاً Cross Check يا Double Check گفته مي شود كه بايد پس از اتمام هر مرحله از كار انجام گيرد.

اطلاعات اوليه :

در نقشه برداري كارگاهي و صنعتي مختصات ها بكمك نقشه هاي مصوب جهت اجرا ، استخراج مي شوند و در موارد صنعتي معمولاً نياز به نقشه هاي شاپ و سه بعدي نيز مي باشد. هنگام استخراج مختصات بايد به جزئيات اجرايي دقت بسيار شود و محاسبات به دقت چندين بار چك شود . معمولا جهت استخراج مختصات هم به نقشه هاي معماري و هم به نقشه هاي سازه اي نياز مي باشد. بعنوان مثال يك ديوار حائل كه در نقشه هاي معماري وجود دارد ، پاشنه فونداسيون آن بايد بايد در نقشه هاي سازه اي ديده شود و سپس با محاسبات مناسب محل خاكبرداري گچ ريزي مي گردد.

عوامل اصلي در نقشه برداري كارگاهي و صنعتي :

محور Axe: جهت پياده سازي ديوارها ، تونلها ، كانالها ، فونداسيونها ، و موارد مشابه مي بايست محور مركزي پياده سازي شود . اينكار به كمك استخراج مختصات از نقشه هاي اجرايي و پياده كردن نقاط ابتدا و انتها و يا بكمك برنامه هاي موجود در توتال استيشن ها قابل اجرا مي باشد. در تونلها پياده كردن محور تونل بكمك نور ليزر مشخص مي شود، علت استفاده از نور ليزر تاريكي داخل تونل و همچنين خطر نزديك شدن به جبهه حفاري است كه توسط دستگاه حفار در حال كندن مي باشد. لذا از فاصله مناسب با انداختن نور ليزر محل حفاري مشخص مي شود.
تراز ارتفاعي ( Elevation: كدهاي ارتفاعي معمولا از تركيپ نقشه هاي معماري ، سازه اي و تاسيساتي بدست مي آيند كه جهت بتن ريزي ها، تير ريزي ها ، شيب بندي ، آرماتوربندي داخل شمع هاي درجا ، بيس پليت ها و … استفاده مي شود . بعنوان مثال براي بتن ريزي ها معمولا ميله هايي با طول مناسب در محل بتن ريزي با فواصل معين جوش داده مي شود و سپس اكيپ نقشه برداري اقدام به پياده كردن ارتفاع بتن ريزي روي اين ميله ها مي نمايد و در نهايت بكمك چسب سفيد كاغذي ارتفاع زده شده روي ميله ها مشخص مي گردد، سپس با بستن ريسمان روي نوارها قبل از بتن ريزي ، اكيپ بتن ريزي مي تواند با دقت با توجه به ريسمان هاي بسته شده عمل ماله كشي را انجام دهد.
در تيرريزي ها تراز ارتفاعي نصب تيرها در هر دو طرف تير مي بايست توسط اكيپ نقشه برداري كنترل و در صورت لزوم تنظيمات لازم انجام گيرد.
در كارهاي صنعتي براي كنترل هاي ارتفاعي از بنچ ماركهاي ارتفاعي استفاده مي شود و سعي ميشود اين نقاط به دور از دسترس و آسيب تا پايان كار حفظ گردد.
شاقول بودن و تراز بودن : شاقول بودن ستونها يكي از مهمترين عمليات هاي مورد نياز در كارگاهها مي باشد و داراي اهميت فراوان از نظر سازه اي مي باشد. تلرانس شاقولي ستونها l/1000 مي باشد كه در ستونهاي فلزي مستقيماً اعمال مي شود و در ستونهاي بتني بكمك شاقول بودن قالب ستون ، تنظيم مي شود. بايد دقت شود كه با رعايت تمهيدات لازم شاقولي قالب ستون هنگام بتن ريزي بهم نخورد. عمليات تنظيم شاقولي ستونها را مي توان بكمك دو دوربين در دو جهت عمود بر هم روي ستون ، كنترل نمود و يا با استفاده از يك دوربين توتال استيشن مجهز به طولياب ليزري از يك جهت كنترل نمود. تراز بودن المانهاي سازه اي نيز توسط كنترل كد ارتفاعي دو طرف آنها انجام مي گيرد.

كنترل شاقولي سازه هاي بلند اعم از فولادي يا بتني يكي از وظايف اصلي اكيپ نقشه برداري مي باشد. از اينرو مي بايست روشهاي درست و با كمترين خطاي ممكن بكار گرفته شود. در سازه هاي بتني با قالب بندي معمولي بكمك كنترل شاقولي قالب بندي ، در سازه هاي بتني با قالب لغزنده بكمك كنترل راهبري قالب بكمك تارگت ها و شاقول ليزري و يا ZL,NL و در سازه هاي فولادي با طراحيروشهاي كنترل نقشه برداري خاص عمل مي شود.
دوران و زواياي قطعات : در كارهاي صنعتي ، گاهي نياز است كه المانهايي مانند ستونها علاوه بر شاقول بودن داراي زاويه خاصي نيز نسبت به يكديگر باشند ، بهمين جهت بايد با در نظر گرفتن تدابير خاصي جهت كنترل المانها، و با كمك نقشه هاي شاپ و سه بعدي و تعريف سيستم هاي مختصات محلي و خاص پروژه ، تنظيمات انجام گيرد. براي تنظيم زوايا لازم است كه نقاط مشخصي از سازه قبل از شروع نصب علامت گذاري شود تا پس از شروع عمليات نصب اين نقاط كه مختصات آنها تعيين شده است، براي تنظيمات استفاده شود.
نكته قابل ذكر اينست كه بايد دقت شود نقاطي كه بروي سازه علامت گذاري مي شوند پس از شروع عمليات نصب نيز ديد كافي به اين نقاط وجود داشته باشد.( با توجه به محل استقرار دوربين و ماشين آلات)
در بعضي از مواقع لازم است كه يك ستون قائم نباشد و زاويه خاصي نسبت به امتداد قائم در يك جهت و گاهي در دو جهت داشته باشد. نمونه اين ستونها مي توان به X_Leg هاي بكار رفته در نيروگاههاي حرارتي و يا بطورخاص X_Leg هاي دور لابي برج ميلاد تهران اشاره كرد كه در آنها ستونها مي بايست در دو جهت داراي زواياي خاصي باشند. براي اينگونه تنظيمات لازم است كه روي ستون يكسري نقاط مشخص در بالا و پايين علامت گذاري گردد، هنگامي كه جرثقيل اقدام به بلند كردن ستون مي نمايد ، اكيپ نقشه برداري بايد در محل حاضر بوده و ابتدا پاي ستون را تنظيم نمايند و در محل مشخص شده قبلي قرار دهند سپس با ثابت نمودن پاي ستون بصورت موقتي ، بالاي ستون را تنظيم نمايند. در اين حالت است كه اعداد ارائه شده توسط اكيپ نقشه برداري به اكيپ اجرا نقش بسيار مهمي در تنظيم ستونها داشته كليه مسئوليتهاي مربوطه را بعهده اكيپ نقشه برداري مي گذارد.
برداشت هاي كنترل ابعادي قطعات : يكي از مهمترين وظايف اكيپ نقشه برداري كنترل هاي ابعادي قطعات پيش از نصب در موقعيت و هنگام ساخت و پيش مونتاژ مي باشد. زيرا عدم پيش مونتاژ و ساخت صحيح قطعات صنعتي در كارخانه باعث ايجاد خطاهاي زمان اجرا مي باشد . در اين صورت ممكن است تنظيمات حين اجراي سازه بدرستي امكان پذير نباشد . بعنوان مثال در صورتي كه در يك تير واسطه طول كمتر از حد مجاز باشد در محل اتصال گپ بوجود مي آيد و در صورت ازدياد طول تير در جاي خود قرار نمي گيرد و نياز به برشكاري در محل و حين اجرا مي باشد كه وقت گير بوده و دقتاجرا را از بين مي برد. به همين علت اكيپ نقشه بردار بايد قطعات را قبل از اجرا كنترل نموده و مغايرت ها را اعلام نمايند تا در صورت امكان نسبت به اصلاح آنها اقدام شود و در صورتي كه امكان اصلاح وجود ندارد تدابير خاصي در مونتاژ پيش بيني گردد.
علامت گذاري نقاط مناسب جهت انجام تنظيمات (Marking) : همانگونه كه اشاره گرديد سرپرست اكيپ نقشه برداري بايد قبل از شروع تنظيمات اقدام به طراحي نقاط كنترل با توجه به در نظر گرفتن كليه جوانب اجرا بنمايد و با توجه به نقشه هاي شاپ و 3 بعدي تهيه شده نقاط مناسبي را روي سازه پيدا كند تا حين اجرا بتوانند به راحتي به اين نقاط دسترسي داشته و تنظيمات را انجام دهد.
براي اينكار مختصات اين نقاط از قبل استخراج مي شود و حين عمليات مونتاژ با تكرار چندين مرحله تنظيمات ، اقدام به قرار دادن نقاط سازه در موقعيت تئوري خود مي نمايد. بعنوان نمونه اين نقاط مي توان نقاط وسط مقطع ستونها ، وسط بال تيرها، محل اتصال گره ها و … نام برد.
مكانيزم هاي تنظيم : مكانيزم هاي تنظيم مجموعه ابزار و وسايلي مي باشند كه براي انجام تنظيمات قطعات مونتاژي استفاده مي شوند . در صورتي كه قطعات به اندازه كافي سنگين باشند كه براي جابجايي آنها نياز به ابزارهايي مانند جك ، تيفور و يا … باشد مي بايست مكانيزم تنظيمات با جهات تنظيمات نقشه برداري هماهنگ باشد. بعنوان مثال يك جك در جهت X ، يك جك در جهت Y و يكي در جهت Z نيروهايي را به نقاط مشخصي از سازه اعمال نمايد تا بتوان تنظيمات مورد نياز را بر سازه اعمال نمود
خطا X,Y,Z در توجیه توتال استیشن
جابجایی دوربین، داشتن چندین استقرار و همچنین انتقال مختصات یک امر اجتناب ناپذیر در پروژه است .خیلی کم پیش می آید که ما فقط یا یک استقرار دوربین، کلیه نقاط را برداشت کنیم. از طرفی جابجایی و انتقال مختصات در پروژه با ایستگاه زدن امکان پذیر می باشد که این امر باعث انتقال خطا در کل پروژه می گردد. باید به عنوان نقشه بردار در مورد خطاها اطلاعاتی داشته باشیم . من در این قسمت قصد ندارم خیلی به تئوری بپردازم ولی باید ما بتوانیم برای این سوالات که در ادامه بیان می شود پاسخی داشته باشیم: چه میزان خطا در توجیه دوربین در پارمتر X,Y,H قابل قبول است ؟ تا چه فاصله ای می توان با دقت مناسب برداشت کرد؟ قبل از پاسخگویی به این سوالات باید مشخص کنیم که خطاهای دیگر و سوالاتی دیگری نیز ممکن است، وجود داشته باشد. اما در این بخش من تصمیم دارم در مورد حالت های رایج و موجود در برداشت مسطحاتی صحبت بکنم وقطعا در کارهای دیگر نقشه برداری مانند پیمایش بسته و باز و ….. سوالات دیگری نیز وجود خواهد داشت.
دو روش توجیه مختصاتی و ترفیع در دوربین نقشه برداری وجود دارد. در هر روش خطاهایی وجود خواهد داشت. در توجیه به روش مختصاتی بعد از توجیه دوربین ( بر روی نقطه K1 مستقر شده و به نقطه K2 نشانه روی می کنیم)، مختصات ایستگاه نشانه روی را دوباره برداشت میکنیم و میزان اختلاف دو مختصات ایستگاه نشانه روی نشاندهنده خطا در سه پارمتر X,Y,H می باشد. اگر از روش ترفیع جهت توجیه دوربین استفاده گردد، خود دوربین بعد از توجیه، میزان خطا در سه پارمتر X,Y,H, را به ما نشان می دهد. خوب حال نوبت به پاسخ به این سوال است : چه میزان خطا در توجیه دوربین در پارمتر X,Y,H قابل قبول است ؟ و اگر قابل قبول نیست باید چکار کنیم؟
این خطا ها به همه نقاط برداشتی ما تاثیر خواهد داشت . در دوربین دو پارمتر فاصله و زاویه با دقت خاصی برداشت می گردد که بسته به نوع دوربین میزان دقت متفاوت خواهد بود . میزان تاثیر خطای توجیه و دقت اندازه گیری پارمتر طول و زوایه بر روی مختصاتX,Y,H با فرمول زیر محاسبه می شود :

بگذارید جهت مشخص شدن بهتر موضوع یک مثال عرض کنیم . فرض کنید از دوربین نقشه برداری استفاده می کنیم که دقت قرائت زاویه ای 7 ثانیه و دقت اندازه گیری طول 2 میلیمتر می باشد. در توجیه دوربین خطای ایستگاه در X,Y,Z, و آزیموت به ترتیب 4 , 5 , 6 میلیمتر و 30 ثانیه می باشد. همچنین بیشترین طولی که با دوربین در هر ایستگاه خوانده می شود 1000 متر است. با جایگذاری در فرمول بالا مقادیر خطا به شرح ذیل محاسبه می گردد:

اگر خطای توجیه دوربین زیر 5میلمتر باشد می توان فرمول بالا را به حالت زیر ساده کرد.

در فرمول بالا L برحسب متر و بزرگترین طولی است که از دوربین تا رفلکتور در منطقه وجود دارد و زاویه بر حسب رادیان محاسبه می شود.
حالا نوبیت به پاسخ به این سوال است که دقت توجیه 4,5,6 و 30 ثانیه قابل قبول است ؟ با بررسی خطا های بالا مشخص میگردد که برای نقطه ای در فاصله 1000 متری از دوربین در زمینه X, Y به ترتیب 3.5 سانتی متر خطا ایجاد می کند. اگر این خطا بسته به دقت خواسته شده در پروژه قابل قبول باشد می توان توجیه را قبول کرد و با آن دوربین برداشت را ادامه داد. حال اگر قابل قبول نباشد دو راهکار وجود دارد: 1- دوربین را با یک دوربین دقیقتر تعویض کنیم . 2- باید فاصله نقاط برداشتی تا دوربین را کاهش داد ( در مثال کمتر از 300 ) و بعد در صورت نیاز از انتقال ایستگاه استفاده شود. لازم به ذکر است که ما در فرمول های بالا به دلیل دقت بالایی که دوربین های نقشه برداری در اندازه گیری طول در فاصله 1000 متری دارد، از خطای طول صرفه نظر کرده ایم. همچنین این فرمول ها یک دید کلی در مورد خطا می دهد و از خطاهای دیگر صرفه نظر شده است. به صورت تجربی اگر دقت توجیه دوربین زیر 5 میلی متر در X, Y,Z باشد و فاصله برداشت نهایتا 500 متر باشد، دقت برداشت در اکثر کارهای نقشه برداری کارگاهی و شهری مناسب و قابل قبول می باشد.

تجربیات کارگاهی -نقشه ازبیلت صنعتی

تهیه ی نقشه ازبیلت یا چون ساخت که از خدمات نقشه برداری پس از احداث ساختمان و سازه می باشد،از لحاظ فني يعني نقشه وضعیت موجود و اينكه پس از اجراي يك مرحله از پروژه ،شما با توجه به نیاز پیمانکار و با داشتن گزارشات متريال مصرفي و نقشه هاي مربوطه كل عمليات انجام شده را به صورت يك نقشه ساختمانی در آوريد.و كاربرد آن جهت تعميرات احتمالي و رفع خطاهای اجرایی سازه برای مرحله بعد است زیرا هیچ وقت سازه همانگونه که شما می خواهید اجرا نمی شود.همچنین جهت تهیه ی صورتجلسات نقشه هایی که در اجرای آنها تغییراتی صورت گرفته برداشت مشترک با نظارت صورت می گیرد. شاخه باستان شناسی نیز جهت مرمت و نگهداری آثار باستانی یکی ازمصرف کنندگان این گونه خدمات نقشه برداری می باشد.

آماده سازی شبکه نقشه برداری و انتخاب ابزار مناسب جهت تهیه ازبیلت دقیق بستگی به موقعیت و نوع پروژه و تجربه قبلی نقشه بردار در پروژه های مشابه دارد.
به طور مثال در یک پروژه ی صنعتی که هدف استقرار سازه بر روی یک سطح تراز می باشد ،برداشت ارتفاعی بسیار ساده با دوربین نیوو بر روی سازه انجام گرفته و پس از ارائه به مهندس اجرا با استفاده از ساب سنگی خطای ارتفاعی بتن کف بر طرف می شود.
در سایر برداشتها ازابزارهای مناسب که بسته به پیچیدگی طرح دارد،نظیر دوربینهای متریک دیجیتال، اسکنرهای لیزری ،مجموعه توتال استیشن و با کمک ابزار های دقیق مستند نگاری نظیر سیستمهای فوتوگرامتری برد کوتاه و یا تجهیزات دقیق نقشه برداری دیگر صورت میپذیرد.
کاربردهای کلی نقشه ازبیلت:
نقشه برداری میکروژئودزی جهت کنترل تغییرات سازه های حساس مانند سد در طول مرحله بهره برداری و نگهداری
تهیه نقشه ازبیلت ستونها و دیوار های حایل به منظور چگونگی بررسی وضعیت سازه از نظر نشست ویا پیچش و شاغولی و انتخاب روشهای مناسب تقویت سازه و در صورت امکان رفع خطاها
تهیه پلان نمای یک ساختمان جهت اجرای نمای جدید و یا بازسازی نمای موجود که جدیداً باب شده است وپروژه های بازسازی تاسیسات الکتریکی و محل خروجی و ورودی های لوله های تاسیساتی و سایر اجزای ساختمانی نظیر حفرات کانالهای آب و سرویسهای بهداشتی
مستند سازی میراث فرهنگی وآثار تاریخی و ملی و تهیه طرح های حفاظت، مرمت، احیاء، ساماندهی بنا ها، محوطه ها و بافتهای تاریخی – فرهنگی
در پایان باید گفت که مهندسان نقشه بردار در پروژه های عمرانی و ساختمانی باید دید کاملی از مراحل این پروژه ها و اصطلاحات مهندسی عمران و نقشه خوانی ساختمانی داشته باشند ، تا بتوانند با خلاقیت خود بهترین روشهای ارائه خدمات نقشه برداری مرتبط با درخواست کارفرما را انتخاب کنند، کما اینکه آموزش صحیح نقشه برداری ساختمانی باید در الویت دغدغه های جامعه نقشه برداران باشد تا این قشر از جامعه مهندسی کشور بتواند کلیه منافع و نیازهای صنعت ساختمان را با ارائه خدمات مطلوب جلب کند.

تجربیات کارگاهی-استارت نقشه برداری پروژه عمرانی

پس از انتخاب پیمانکار اولین قدم تحویل زمین می باشد که طی آن نقاط مبنای نقشه برداری نیز به پیمانکار تحویل داده شده و با حضور نمایندگان کارفرما،مشاور،نظارت مقیم و سرپرست کارگاه پیمانکار صورتجلسه می شود.
این ایستگاهها همان نقاطی می باشند که در مرحله ی مطالعات، برداشتهای نقشه برداری با اتکا بر آن صورت گرفته و از اینجا به بعد پیمانکار موظف به تثبیت و نگهداری از این نقاط تا مرحله ی تحویل و کنترل نهایی پروژه می باشد.
پس از تحویل نقاط مبنا، اولین گروه از نیروهای پیمانکار و نظارت که وارد کارگاه می شوند مهندسین نقشه بردار می باشند که در اولین قدم، با انجام پیمایش و عملیات ترازیابی این نقاط که مبنای پروژه می باشند، قرائت و کنترل می شوند که در بسیاری از موارد مشاهده می شود که این نقاط دارای مقداری خطا می باشند که با معیار قرار دادن 2 نقطه ، مختصات سایر نقاط سرشکن می شود وهمچنین نقاط کمکی جهت تسلط کافی بر پروژه ایجاد و تثبیت می شوند..
از آن جایی که نقشه های برداشت شده جهت مطالعات تمامی نیازهای ما را بر طرف نمی کنند، قبل از شروع هرگونه عملیات اجرایی و تغییر در شکل منطقه،شروع به برداشت توپوگرافی عوارض موجود در پروژه می نماییم(چنانچه پروژه ی ما مسیر است اقدام به تهیه نقشه توپوگرافی بزرگ مقیاس و به عرض کافی در دو طرف مسیر می نماییم.) که نقشه ی تهیه شده باید به تایید دستگاه نظارت برسد.
در مرحله ی بعدی اقدام به پیاده سازی نقشه های اجرایی می کنیم که اکثراً با مشکلاتی از قبیل خطا در نقشه ها و در پروژه های مسیر با برخورد با معارضین مختلف از قبیل خطوط انتقال آب وگازو.. مواجه می شویم که در مرحله ی مطالعات دیده نشده اند و می بایستی قبل از شروع هرگونه عملیاتی به صورت کتبی به اطلاع دستگاه نظارت برسد.
در پایان توصیه می شود که از آنجایی که در کار نقشه برداری ما با دیتاها و نقشه ها سروکار داریم،می بایستی کلیه ی اطلاعات به صورت مناسبی بایگانی شده و تا انتهای پروژه نگهداری شوند.
تعريف خطا :
اختلاف بين كميت اندازه گيري شده با مقدار واقعي آن كميت را خطا گويند . معمولا مقدار خطا كوچك است . چنانچه مقدار خطا از حد معيني ( خطاي ماكزيمم ) بيشتر شود آن را اشتياه گويند.

خطاي واقعي و خطاي ظاهري:

هرگاه مشاهده اي را با مقدار واقعي بسنجيم به آن خطاي واقعي و هرگاه مشاهده اي را با مقدار متوسط بسنجيم به آن خطاي ظاهري ميگويند,يعني اختلاف هر مشاهده از مقدار واقعي را خطاي واقعي و اختلاف هر مشاهده از مقدار ميانگين را خطاي ظاهري گويند .

تعريف اشتباه :

اشتباه از فراموشي يا عدم مهارت نقشه برداري ناشي مي شود به عنوان مثال در موقع اندازه گيري طولي در قرائت دوربين اشتباه شود . به علت اينكه مقدار اشتباه بزرگ است مي توان با كنترب مشاهدات به آساني اشتباه را تشخيص داده و حذف نمود . اين ايراد عموما در اثر اشتباه اپراتور يا خراب بودن دستگاه بوجود مي آيد و معمولا غير قابل صرف نظر كردن است .
چگونه اشتباهات را متوجه شويم :
– تكرار اندازه گيري
– كنترل با يك مدل رياضي
خطاي سيستماتيك يا تدريجي :
به خطاهايي كه داراي مقدار معين و مشخص بوده در يك جهت و با هم جمع شوند ( خطرناكترين خطا در نقشه برداري ) خطاي سيستماتيك گويند . اين خطا ها معمولا از يك قانون فيزيكي يا رياضي پيروي مي كنند در نتيجه مي توان اين خطا را محاسبه و حذف نمود . اكثر اين خطا ها ناشي از نقص وسايل اندازه گيري مي باشند . مثلا زماني كه تنظيمات دوربين ايراد داشته باشد و يا يك متر كمتر از مقدار واقعي باشد .

خطاي اتفاقي يا تصادفي :

اين نوع خطا ناشي از عدم تمركز نقشه بردار مي باشد و گاهي كم شونده و گاهي كم شونده هستند . اين خطا ها داراي جهت و اندازه نمي باشند و مقدار آنها ممكن است كوچك يا بزرگ باشند . عواملي شامل ايرادات دستگاهي و يا عوامل آب و هوايي سبب پيدايش اين خطا ها مي شود . بخاطر ماهيت اتفاقي بودن اين خطاها از قواعد آمار و احتمالات استفاده مي شود زيرا قابل بيان با يك رابطه رياضي يا فيزيكي نمي باشند و تحت شرايط يكسان اندازه گيري ممكن است يكسان نباشند .

منابع خطاها :

– خطاهاي انساني : معمولا در اثر بي توجهي به اصول نقشه برداري به وجود مي آيند كه مستقيما به ضعيف بودن نقشه بردار و عدم تسلط وي بر امور مربوطه مي باشد .
– خطاهاي طبيعي : خطاهاي ناشي ازعوامل طبيعي شامل ( وزش باد – كرويت زمين – رطوبت – فشار – انكسار – درجه حرارت و . . .
خطاهاي دستگاهي : هر دستگاه نقشه برداري دقت محدودي داشته و همچنين به علت كاركرد دقت آن نيز كمتر مي شود و در نتيجه باعث بروز خطا مي شود . مثالهايي در اين رابطه شامل :
– تراز نبودن دوربين نقشه برداري
– خطاي پارالاكس دوربين
– انحنا پيدا نمودن شاخص
– خطاي كليماسيون
لازم به ذكر است قبل از استفاده از دوربين نقشه برداري بايد از كاليبره بودن آن اطمينان حاصل نماييم .

پياده سازي بهينه فنداسيون و بيس پليت:

-زمانی که بتن مگر ریخته شد و زیر فنداسیون آماده شد قبل از آرماتور گذاری نقاط آکس بیس پلیت رو را پیاده وعلامت گذاری نمایید.
-همزمان چهار گوش فنداسیون را روی بتن مگر با برنامه رفرنس لاین با میخ فولادی یا با غلط گیر علامت بزنید
-پس از آرماتور بندی و قالب بندی فنداسیونها ، زمانی که قالب فیکس شد روی قالب در هر 4 طرف امتداد آکس بیس پلیت یا بیس پلیتهای دیگر در آن فنداسیون با غلط گیر علامت گذاری نمایید
-ارتفاع سطح تراز بیس پلیت یا زیر گروت را روی 4 طرف قالب با غلط گیر بر حسب میلیمتربنویسید
مثلا روی قالب در سمت جنوبی 2 سانت بالاتر است شما عدد -20را درج کنید ودر در سمت شمالی 2.5 سانت بالاتر است شما عدد-25 را درج کنید و درسمت شرقی 3 میلیمتر پایین تر است شما+3 را درج کنید …
با این روشها از همان ابتدا آرماتور بند با توجه به نقطه روی مگر محل بیس پلیت را تشخیص داده و آنرا در محل قرار میدهد
دوم با مشخص شدن چهار وجه ریسمان کشی می نماید هم ارتفاع و هم در محور قرارگرفتن بیس پلیت کنترل می شود و چرخش بیس پلیت نیز اتفاق نمی افتد شاید فکر کنید اینکار به زمان زیادی نیاز دارد نه اینطور نیست
هنگامی کلافه میشوید که بیس پلیت سر جاش جور نمیشه و توی آرماتورها گیر میکنه اما با روشی که عرض کردم قبل از ورود شما برای چک نهایی به هر درد سری که باشه بیس پلیت تنظیم شده است حال کافیه شما با چک کردن در حد سانت یا چند میلیمتر جابجایی که ممکن است نیاز شود کار را به پایان برسانید.اگر دقت بالاتری درحد تلرانس یک یا دو میلیمتر لازم باشد
باید مساوی با روی قالب در هر چهار سمت نبشی جوش داده شود و کنترل بیشتری اعمال گردد.