نقشه برداری ساختمانی؛ راهنمای جامع خدمات نقشه برداری ساختمان از گودبرداری تا پایان پروژه

نقشه برداری ساختمانی

نگاهی به محتوا

خدمات نقشه برداری ساختمانی

توصیه می شود مهندسین نقشه بردار در تمام مراحل پروژه های ساختمانی قبل از شروع پروژه و حین اجرای خدمات مهندسی نقشه برداری و حتی پس از آن نسبت به ثبت بصری پروژه با دوربین های عکسبرداری و سپس نسبت به بایگانی آنها بر اساس تاریخ و گزارش های تکمیلی اقدام کنند. این امر می تواند جهت رفع هرگونه ابهام در کلیه مراحل ارائه خدمات به نقشه بردار کمک کند و در بسیاری موارد نکاتی که از چشم نقشه بردار به دور مانده را جهت ارجاع های بعدی ماندگار نماید.

خدمات نقشه برداری قبل از احداث ساختمان

عناوین اصلی خدمات نقشه برداری قبل از احداث ساختمان را می توان به بخش های زیر تقسم بندی کرد:

مساحی حدود اربعه (عرصه و اعیان) و نقشه برداری توپوگرافی و تهیه نقشه سایت پلان و ثبت موقعیت عوارض طبیعی و مصنوعی (مانند چاه ، درخت و …) که در هنگام طراحی معماری تاثیر گذار هستند، و تهیه پروفیل های خیابانهای دسترسی مجاور.

بررسی ابعاد اربعه و مساحت وضعیت موجود زمین و مطابقت آن با سند ثبتی و پیاده سازی طول وابعاد سند بر روی نقشه وضعیت موجود زمین (ازبیلت) و رفع احتمالی عدم تطابق مشکلات ثبتی سند ملکی.

کمک به تیم معماری جهت جانمایی بهترین مکان احداث ساختمان با توجه به ضوابط شهرسازی و معماری و محاسبات بروکف.

جانمایی سایت پلان بر اساس دستور نقشه شهرداری بر روی نقشه های ازبیلت.

خدمات نقشه برداری  حین احداث ساختمان

از مزایای کلی خدمات نقشه برداری ساختمانی می توان افزایش دقت و صحت اجرای نقشه ها و در نتیجه افزایش تاثیرات واقعی محاسبات فنی سازه و معماری، محاسبات زلزله و افزایش بهره وری در زمان اجرای پروژه را برشمرد. عناوین اصلی خدمات نقشه برداری حین احداث ساختمان را میتوان به زیر بخشهای زیر تقسم بندی کرد:

  • پیاده سازی سایت پلان و جانمایی محل فونداسیون.
  • کنترل اجرایی حین عملیات خاکبرداری و گود برداری و محاسبات احجام خاکی بر اساس نقشه برداری های مکرر از سطح سایت بنا به تقاضای کارفرما.
  • کنترل مجدد جانمایی فونداسیون حین پی سازی.
  • جانمایی و کنترل محل حفر چاه شمع ها و کنترل پیوسته آنها (پس از هر مرحله گود برداری در پروژه های بلند مرتبه ای که شامل طبقات متعدد زیر سطح صفر هستند.
  • کنترل پیوسته خطوط تراز بستر سازی و مگر ریزی و … .
  • جانمایی محورهای سازه و کنترل پیوسته موقعیت مکانی و تراز ارتفاعی آنها تا هنگام نصب صفحه ستون ها (در پروژه های اسکلت فلزی .
  • کنترل موقیعت مسطحاتی ستونها (در پروژه های اسکلت بتونی) .
  • کنترل شاقولی و پیچیدگی ستون ها در ساختمان های اسکلت فلزی حین ستون ریزی.
  • کنترل خط تراز بتن ریخته شده در سقف ها (کنترل تراز طبقات).
  • پیاده سازی خطوط تراز در طبقات برای سایر پیمانکاران ساختمانی نظیر برقکار، تاسیسات، سقف کاذب و … و کنترل پیوسته آنها
  • پیاده سازی اجزای ساختمانی بسته به نوع پروژه و درخواست کارفرما و کنترل صحت اجرای آنها در داخل و یا خارج (محوطه سازی) پروژه ساختمانی ( به عنوان مثال اجرای طرح داخلی طبقات نظیر تیغه های دیوار چینی داخل ساختمان، جانمایی محل احداث رایزر های تاسیسات، کانالهای آبهای زهکشی و پیاده سازی قطعات سقف و  …) .
  • پیاده سازی رمپ ها و سایر اجزای فنی محوطه سازی و کنترل دقیق خطوط تراز آنها.
  • کنترل دقیق نصب قطعاتی که شاقولی بودن آنها اهمیت اساسی دارد (مانند قطعات شمشیری در راه پله ها، پاگرد پله ها و…).
  • پیاده سازی نماهای پیچیده از نظر طراحی و یا نماهایی که با مصالح خاص پیش ساخته پازلی اجرا می شوند (نظیر کامپوزیت پنل آلومینیوم ، نمای فریم لس شیشه ای )

خدمات نقشه برداری پس از احداث ساختمان

معمولا هنگام مرمت، احیا و بازسازی یک بنا و یا اجرای یک طرح جدید پس از ساخت بنا و یا تغییر درطراحی حین اجرای یک بنا نیاز به خدمات نقشه برداری به شدت احساس می شود. قدم اولیه درتمام این

پروژه ها تهیه نقشه وضعیت موجود (ازبیلت) است.

نقشه بردار موظف است داده های لازم بسته به نوع پروژه و نیاز پیمانکار را از محل پروژه استخراج کرده و در قالب نقشه های ساختمانی قابل استفاده برای مجری تهیه کند. معمولا شاخه های معماری، باستانشناسی وتصویرگری بیشترین مصرف کنندگان این گونه خدمات نقشه برداری هستند.

آماده سازی بستر شبکه نقشه برداری و انتخاب ابزار مناسب جهت تهیه ازبیلت دقیق بستگی به موقعیت و نوع پروژه و تجربه قبلی نقشه بردار در پروژه های مشابه دارد. بنابراین به صورت موضوعی فقط به ذکر چند مورد بسنده می شود:

  • نقشه برداری میکروژئودزی، و تهیه نقشه ازبیلت ستون ها و دیوار های حایل به منظور چگونگی بررسی وضعیت سازه از نظر نشست و یا پیچش و انتخاب روش های مناسب تقویت سازه.
  • نقشه برداری تهیه پلان ازبیلت نمای یک ساختمان جهت اجرای نمای جدید و یا بازسازی نمای موجود، با کمک ابزارهای مناسب که بسته به پیچیدگی طرح انتخاب ابزار مناسب نظیر دوربین های متریک دیجیتال، اسکنرهای لیزری و یا تجهیزات دقیق نقشه برداری مجموعه توتال استیشن Reflector less وReflective tape   صورت می پذیرد.
  • جهت پروژه های بازسازی تهیه نقشه ازبیلت کلیه اجزای تاسیسات الکتریکی و محل خروجی و ورودی های لوله های تاسیساتی و سایر اجزای ساختمانی نظیر حفرات کانال های آب و سرویس -های بهداشتی و … ضروری بوده و بسته به پیچیدگی و وضعیت طرح ، ابزارهای مناسب جهت برداشت انتخاب می گردد.
  • مستند سازی میراث فرهنگی در راستای شناخت آثار تاریخی و ملی و تهیه طرح های حفاظت، مرمت، احیاء، ساماندهی بنا ها ، محوطه ها و بافتهای تاریخی – فرهنگی با کمک ابزار های دقیق مستند نگاری نظیر سیستم های فوتوگرامتری برد کوتاه و اسکنر های لیزری.

مراحل کار نظارت نقشه برداری کارگاهی

برداشت ، محاسبه و کنترل احجام عملیات خاکی سایت

انجام برداشت ھای دقیق توپوگرافی و مسطحاتی و با مقیاس 200/1 از یونیت ها و خیابان های سایت در مراحل توپوگرافی اولیه و برداشت مراحل مختلف اجرایی جھت کنترل عملیات خاکی

-انجام محاسبات دقیق و بروز احجام عملیات خاکی و ارائه ازبیلت یونیت ها به تفصیل به همراه نواقص خاک برداری و خاک ریزی.

-کنترل دقیق محاسبات عملیات خاکی انجام شده توسط پیمانکاران و مشخص کردن اغراق صورت گرفته در ارائه احجام عملیات خاکی و محاسبه ارقام واقعی احجام.

-ارائه مشاوره ھای اجرایی در امور عملیات خاکی به مھندسین اجرایی پیمانکاران

-ارائه محاسبات انجام شده با فرمت ھای کاملا گویا و واضح

-بایگانی بروز بصورت ھارد کپی و سافت کپی از احجام عملیات خاکی و ھمکاری با پیمانکاران در در صورت نداشتن مستندات آنھا با هماهنگی نمایندگان کارفرما

رسیدگی به پرمیت های صادره از طرف پیمانکاران سایتChecking Survey

سرعت و دقت پرسنل در پاسخگویی به پرمیت ھا در اسرع وقت بطوریکه ھیچ پرمیتی به روز بعد موکول نگردیده و شاید بتوان ادعا کرد در کلیه سایتھا کمتر از ٢ ساعت این عمل انجام شده است.

درصد بسیار پایین خطا و اشتباه در پاسخگویی به پرمیت ها و پیگیری و کنترل مداوم سرپرست اکیپ ھا در تحقق این امر   دقت بسیار بالای ایستگاه ھای نقشه برداری سایت که در نتیجه استفاده از پرسنل مجرب و دستگاه ھای دقیق و نرم افزار ھای پیشرفته سرشکنی خطاھا بوده است.

نتیجه دقت بالای ایستگاه های نقشه برداری جلوگیری از اتلاف زمان و اجرای دقیق سازه ها و عدم وجود اختلاف نظر با پیمانکاران می باشد که این امر در پیشرفت ھرچه سریعتر پروژه کمک ھای شایانی نموده است.انجام کلیه کارھای نقشه برداری سایت و همچنین کارھای محوله از طرف کارفرما در اسرع وقت و مطابق با تکنولوژی روز نقشه برداری  تهیه ازبیلت از سازه ھای مختلف اجرا شده در سایت و ارائه فایل ھای کامپیوتری با دقت ھای مورد نظر بدون وارد آوردن کمترین خدشه به روند پاسخگویی به پرمیت ھای صادره از سوی پیمانکاران.بکارگیری پرسنل مجرب نقشه برداری و تجھیز اکیپ ھا با استفاده از دستگاه ھای دقیق و پیشرفته نقشه برداری بطوریکه در بسیاری از موارد نقشه برداران این شرکت برتری خود را نسبت به نقشه بردارھای پیمانکاران از لحاظ علمی و فنی به اثبات رسانده اند.

همکاری مداوم با  نقشه بردارھای پیمانکاران و آموزش آنھا جھت تست و تنظیم تجھیزاتشان با ھدف سرعت بخشی بر روند کار پروژه.ایجاد یک سیستم بایگانی به روز پرمیتھا شامل ساعات ورود و خروج ، عامل انجام دھنده و پیگیری مداوم پرمیت تا پایان کار

بکار گیری یک نفر امور اداری در سایت ھا جھت رسیدگی به کلیه امور اداری پرسنل با ھدف تمرکز بیشتر نقشه برداران به مسائل فنی سایت

انجام کلیه امور نقشه برداری محوله از طرف کارفرما

انجام کلیه امور نقشه برداری محوله از طرف بخش ھای مختلف کارفرما در رابطه با پروژه بدون ایجاد خلل در روند پاسخگویی به پرمیت ھا و تاخیر افتادن در پروژه ھای پیمانکاران

نقشه برداری ساختمانی چیست و چرا اهمیت دارد؟

نقشه برداری ساختمانی مجموعه‌ای از عملیات اندازه‌گیری، پیاده‌سازی و کنترل ابعاد پروژه‌های ساختمانی است که از اولین مرحله طراحی تا پایان اجرای ساختمان ادامه دارد. هدف اصلی از این خدمات، اجرای دقیق نقشه‌های معماری، سازه و تأسیسات مطابق با نقشه‌های مصوب و جلوگیری از بروز خطاهای اجرایی است. هرچه دقت نقشه برداری بیشتر باشد، کیفیت اجرای ساختمان نیز افزایش یافته و هزینه‌های ناشی از دوباره‌کاری کاهش پیدا می‌کند.

در پروژه‌های مسکونی، تجاری، اداری، صنعتی و برج‌سازی، نقشه برداری ساختمانی نقش کلیدی در تعیین موقعیت دقیق ساختمان، کنترل ترازها، پیاده‌سازی ستون‌ها، دیوارها، محورهای سازه و تهیه نقشه‌های نهایی دارد. امروزه استفاده از تجهیزات پیشرفته باعث شده دقت این عملیات به چند میلی‌متر برسد و اجرای پروژه‌ها با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود.


مراحل اجرای نقشه برداری ساختمانی

نقشه برداری ساختمانی از بررسی اسناد و نقشه‌های پروژه آغاز می‌شود. در مرحله نخست، شبکه مبنای پروژه ایجاد شده و نقاط کنترل در محل تثبیت می‌شوند. سپس عملیات پیاده‌سازی بر اساس نقشه‌های اجرایی آغاز شده و موقعیت دقیق فونداسیون، ستون‌ها، دیوارها و سایر اجزای سازه روی زمین مشخص می‌شود.

پس از شروع عملیات اجرایی نیز نقشه‌بردار به صورت مستمر ابعاد، ترازها، ارتفاعات و موقعیت اجزای ساختمان را کنترل می‌کند. در پایان پروژه نیز نقشه As Built یا نقشه وضع موجود تهیه می‌شود که وضعیت واقعی ساختمان اجرا شده را نشان می‌دهد و در بسیاری از پروژه‌ها برای تحویل کار الزامی است.


کاربردهای نقشه برداری ساختمانی در پروژه‌های عمرانی

نقشه برداری ساختمانی کاربردهای گسترده‌ای در تمام مراحل ساخت‌وساز دارد. از تعیین حدود زمین و جانمایی ساختمان گرفته تا کنترل ابعاد فونداسیون، ستون‌ها، تیرها، دیوارها و سقف‌ها، همگی با استفاده از عملیات دقیق نقشه‌برداری انجام می‌شوند.

علاوه بر این، خدمات نقشه برداری ساختمانی در پروژه‌های بازسازی، مقاوم‌سازی، توسعه ساختمان، تهیه نقشه برای اخذ پایان کار، تهیه نقشه تفکیکی، کنترل نشست ساختمان و مستندسازی پروژه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. اجرای صحیح این خدمات باعث افزایش کیفیت ساخت و کاهش اختلافات فنی در پروژه خواهد شد.


پیاده سازی ساختمان با استفاده از نقشه برداری

یکی از مهم‌ترین خدمات نقشه برداری ساختمانی، پیاده‌سازی دقیق نقشه‌های اجرایی است. در این فرآیند محل دقیق ستون‌ها، دیوارها، محورهای سازه، آسانسور، راه‌پله، فونداسیون و سایر اجزای ساختمان با دقت بالا روی زمین منتقل می‌شود.

هرگونه خطا در مرحله پیاده‌سازی می‌تواند باعث انحراف کل ساختمان از نقشه مصوب شود و هزینه‌های سنگینی را به پروژه تحمیل کند. به همین دلیل استفاده از نقشه‌برداران متخصص و تجهیزات دقیق اهمیت بسیار زیادی دارد.


کنترل ابعاد و تراز ساختمان در حین اجرا

پس از اجرای هر بخش از ساختمان، لازم است ابعاد و ترازهای اجرا شده با نقشه‌های طراحی تطبیق داده شوند. این فرآیند که کنترل اجرایی نام دارد، از بروز خطاهای تجمعی در طبقات مختلف جلوگیری می‌کند و کیفیت نهایی پروژه را افزایش می‌دهد. کنترل قائم بودن ستون‌ها، اختلاف ارتفاع طبقات، ضخامت سقف‌ها، محل بازشوها، موقعیت دیوارها و اختلاف تراز کف‌ها از جمله مهم‌ترین عملیات کنترل در نقشه برداری ساختمانی محسوب می‌شوند.


تجهیزات مورد استفاده در نقشه برداری ساختمانی

امروزه نقشه برداری ساختمانی با استفاده از تجهیزات پیشرفته‌ای مانند توتال استیشن، گیرنده‌های GPS ژئودتیک، ترازیاب دیجیتال، اسکنر لیزری سه‌بعدی، مترهای لیزری و پهپادهای نقشه‌برداری انجام می‌شود. این تجهیزات دقت بسیار بالایی داشته و امکان برداشت سریع اطلاعات را فراهم می‌کنند. همچنین نرم‌افزارهای تخصصی مانند AutoCAD، Civil 3D و نرم‌افزارهای پردازش داده‌های نقشه‌برداری، نقش مهمی در تهیه نقشه‌های دقیق و کنترل کیفیت پروژه ایفا می‌کنند.


تهیه نقشه As Built ساختمان

پس از پایان عملیات اجرایی، نقشه As Built یا نقشه چون‌ساخت تهیه می‌شود. این نقشه وضعیت واقعی ساختمان اجرا شده را نمایش می‌دهد و تمامی تغییرات احتمالی نسبت به نقشه اولیه در آن ثبت می‌شود. نقشه As Built یکی از مهم‌ترین مدارک فنی ساختمان است و در زمان بهره‌برداری، تعمیرات، بازسازی، تغییر کاربری و حتی فروش ملک کاربرد فراوانی دارد. بسیاری از کارفرمایان و دستگاه‌های اجرایی نیز ارائه این نقشه را الزامی می‌دانند.


مزایای استفاده از خدمات تخصصی نقشه برداری ساختمانی

استفاده از خدمات تخصصی نقشه برداری ساختمانی باعث افزایش دقت اجرای پروژه، کاهش دوباره‌کاری، صرفه‌جویی در هزینه‌ها، جلوگیری از خطاهای اجرایی و تسریع روند ساخت می‌شود. همچنین کنترل مداوم عملیات اجرایی، احتمال بروز مشکلات سازه‌ای را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. علاوه بر این، اجرای صحیح عملیات نقشه‌برداری موجب می‌شود ساختمان مطابق با نقشه‌های مصوب ساخته شود و در مراحل اخذ پایان کار، تفکیک واحدها و ثبت اسناد نیز با مشکل مواجه نشود.


هزینه نقشه برداری ساختمانی چگونه محاسبه می‌شود؟

تعرفه خدمات نقشه برداری ساختمانی به عوامل متعددی بستگی دارد. متراژ پروژه، تعداد طبقات، نوع ساختمان، موقعیت جغرافیایی، میزان دقت مورد نیاز، تعداد دفعات حضور نقشه‌بردار و نوع خدمات درخواستی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه هستند. پروژه‌های بزرگ و پیچیده معمولاً نیازمند برداشت‌های مکرر، کنترل‌های مرحله‌ای و استفاده از تجهیزات پیشرفته هستند که این موضوع بر هزینه نهایی خدمات تأثیرگذار خواهد بود. به همین دلیل بهترین روش، استعلام قیمت بر اساس مشخصات واقعی پروژه است.


چرا باید نقشه برداری ساختمانی را به کارشناسان متخصص بسپاریم؟

اجرای دقیق نقشه‌های ساختمانی نیازمند دانش فنی، تجربه عملی و استفاده از تجهیزات کالیبره است. یک اشتباه کوچک در اندازه‌گیری یا پیاده‌سازی می‌تواند باعث انحراف سازه، افزایش هزینه‌های ساخت و حتی بروز مشکلات حقوقی در آینده شود. کارشناسان متخصص نقشه برداری ساختمانی علاوه بر تسلط بر تجهیزات پیشرفته، با ضوابط شهرداری، مقررات ملی ساختمان، استانداردهای اجرایی و نیازهای پروژه‌های عمرانی آشنایی کامل دارند. به همین دلیل سپردن این خدمات به افراد متخصص، سرمایه‌گذاری مطمئنی برای موفقیت پروژه محسوب می‌شود.

فهرست